Mezhep imamlarının takip ettikleri yol şöyleydi: Mezheb imâmlarının
hepsi, bir soru ile karşılaşdıkları zaman, bunun cevâbını, önce
Kur’ân-ı kerîmde ararlardı. Kur’ân-ı kerîmde açıkca bulamazlarsa,
hadîs-i şerîflerde ararlardı. Hadîs-i şerîflerde bulamazlarsa,
“İcmâ’”da ararlardı. İcmâ’da da bulamayınca, bu soruya benzeyen başka
sorunun, Kitâb, sünnet ve icmâ’da bulunan cevâbına “Kıyâs” ederek,
benzeterek, ictihâd edip cevâbını bulurlardı.
Bin seneden beri bütün Müslümanlar, âlimler, sâlihler, Velîler, hep
bu dört mezhebden birine uydular. Hiçbiri, kendinin müctehid olduğunu
iddi’â etmedi. Yeni türeyen mezhebsiz bir din adamına aldanıp da,
mezhebden ayrılmamalıdır. Dört mezhebin hiçbiri, Kur’ân-ı kerîmden ve
hadîs-i şerîflerden kıl kadar ayrılmamışdır. Hepsi, Müslümanlara, Kitâb
ile sünneti açıklamışlardır.
İslâm âlimleri, Müslümanların dört mezhebden birini taklîd
etmelerini emir ediyor. Böylece, kâfir olmak veyâ bid’at sâhibi olmak
gibi, iki tehlükeden kurtulmalarını istiyorlar. Çünkü, bir câhil, bir
mezheb imâmını taklîd etmezse, delîlsiz kalarak yoldan çıkar.
“Mîzân-ül-kübrâ” kitabında buyuruyor ki, “Sünnet, ya’nî hadîs-i
şerîfler, Kur’ân-ı kerîmi açıklamakdadır. Mezheb imâmları, sünneti
açıklamışlardır. Din âlimleri de, mezheb imâmlarının sözlerini
açıkladılar. Kıyâmete kadar da böyle olacakdır.
Sünnet, ya’nî hadîs-i şerîfler olmasaydı, sular, tahâret,
namazların kaç rek’at oldukları, rükü’ ve secdede okunacak tesbîhleri,
bayram ve cenâze namazlarının nasıl kılınacağını, zekât nisâbını,
orucun, haccın farzlarını ve nikâh, hukûk bilgilerini, hiçbir âlim,
Kur’ân-ı kerîmde bulamaz ve öğrenemezdi.
İmrân bin Husayna birisi, “Bize yalnız Kur’ândan söyle!” deyince:
Ey ahmak! Kur’ân-ı kerîmde, namazların kaç rek’at olduğunu bulabilir
misin dedi.
Hazret-i Ömere, farzların seferde kaç rek’at kılınacağını Kur’ân-ı
kerîmde bulamadık dediklerinde, “Allahü teâlâ, bize, Muhammed
aleyhisselâmı gönderdi. Biz, Kur’ân-ı kerîmde bulamadıklarımızı,
Resûlullahdan gördüğümüz gibi yapıyoruz. O, seferde, dört rek’at
farzları iki rek’at kılardı. Biz de, öyle yaparız” buyurdu. Din
imâmlarının hiçbir sözü, islâmiyetin dışında değildir. Çünkü herbiri,
hem hakîkatde, hem de ahkâm-ı islâmiyyede âlimdirler.”
Mehmet Oruç
